SHARE: komunitatean bizitzeko eta zahartzeko proposamen berritzailea

SHARE proiektua (Sustainable Housing Accommodation for a Regenerative Exchange), Fuenlabradako Udalak bultzatua eta European Urban Initiative programak finantzatua, anbizio bikoitzarekin jaio da: hiriko alde zaharra biziberritzea eta adinekoei zuzendutako bizi osorako egoitza alternatiba berriak sortzea.

Europar Batasunak 300 proposamen baino gehiagoren artean hautatua, SHARE hiri askok partekatzen duten errealitate batetik abiatzen da: alde batetik, jada beren beharrei erantzuten ez dieten etxebizitzetan bizi diren adinekoak – irisgarritasunik gabe, igogailurik gabe, beren autonomiari eusteko zailtasunak dituztenak –, eta, gainera, beren ingurunean loturak galtzen eta errotzen ari direnak; bestetik, etxebizitza bat lortzeko eta emantzipatu ahal izateko gero eta oztopo gehiago dituzten gazteak.

Diagnostiko horretatik abiatuta, proiektuak erantzun berritzaile bat planteatzen du, “belaunaldien arteko kontratu” batean oinarrituta. Proposamenak alde zaharra birgaitzea eta adinekoentzako ostatu berriak sortzea uztartzen ditu, eta, aldi berean, horiek uzten dituzten etxebizitzak gazteek arrazoizko alokairuan erabili ahal izatea errazten du. Horrela, bi kolektiboei mesede egingo dien eta auzoetako bizitzari eusten lagunduko duen irtenbide bat sortu nahi da.

Zehazki, erabiltzen ez den udal espazio bat birgaitzea aurreikusten du proiektuak, adinekoentzako 20 apartamentu eraikitzeko, autonomia errazteko diseinatuak: bi logela, sukaldea, bainugela egokitua eta bizikidetza eta bizitza partekatua erraztuko duten espazio komunak. Esku-hartze horrek 6 milioi euro inguruko inbertsioa izango du, eta horietatik 5 milioi Europak finantzatutakoak izango dira.

Fuenlabradan zaintza ekosistema bat eraikitzen

Baina SHARE esku-hartze urbanistiko batetik haratago doa. Hirian benetako zainketa-ekosistema bat eraiki nahi du proiektuak. Horrek esan nahi du herritarren, gizarte eta osasun zerbitzuen, administrazioaren eta eragile komunitarioen parte hartzea aktibatu behar dela, zaintza behar duten pertsonei laguntzeko modu berriak elkarrekin diseinatzeko, azken batean edozein pertsonak bere bizitza aukeratua garatu ahal izan dezan, bere ingurunean, behar dituen laguntzak alde batera utzita.

Horretarako, hainbat maila eta begirada uztartzen dituen lan egitura bat definitu da: proiektuaren garapen globalean laguntzen duen Koordinazio Talde bat; Ekosistemen Talde Eragile bat, non adinekoek, gazteek, senideek, profesionalek eta erakundeetako ordezkariek parte hartzen duten; eta hainbat Talde Eragile, ideiak ekintza zehatzetan lurreratzen dituztenak. Lan horri Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen lehen pilotaje bat gehitu behar zaio, Pertsonarengan Oinarritutako Plangintza tresnak txertatuz, laguntza eredu pertsonalizatuagoetarantz aurrera egiteko. Ikuspegi hori printzipio argietan oinarritzen da – duintasuna, autonomia, parte hartzea eta ekitatea –, eta honako ideia honetan: zainketak ez dira zerbitzu isolatu gisa antolatu behar, baizik eta pertsona bakoitzaren lehentasunekin interkonektatutako sistema irisgarri eta koherente gisa.

Matiaren rola

Testuinguru horretan, Matiak aholkularitza erakunde gisa parte hartzen du proiektuan. Gure zeregina da egoitza alternatiben eta laguntza ereduen garapenean metatutako ezagutza eta esperientzia partekatzea, batez ere Lugaritz edo Egurtzegi bezalako ekimenetatik abiatuta. Pertsonengan oinarritutako diseinu arkitektonikoko irizpideak ematen ditugu, zahartzen direnen benetako beharrak identifikatzen laguntzen dugu, eta autonomia, komunitateko bizitza eta duintasuna sustatzen dituzten inguruneak nola eraiki hausnartzen laguntzen dugu.

Garrantzitsua da azpimarratzea lidergoa eta erabakiak hartzea une oro Fuenlabradako Udalari dagokiola, proiektua sustatzen duen erakundea den aldetik. Matian laguntza tekniko gisa laguntzen dugu, garatzen diren soluzioei pertsonei ahalik eta ondoen erantzuten laguntzeko orientazioa eta ezagutza eskainiz.

SHARE aukera bat da egoitza, komunitate eta zaintza aukeren arteko harremana birpentsatzeko. Eredu integratuagoetarako urratsa, adin desberdinetako pertsonek beren bizi-proiektua beren ingurunean garatzen jarrai dezaten, beren komunitatearekin eta une bakoitzean behar dituzten laguntzekin konektatuta.